أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )
184
تجارب الأمم ( فارسى )
فرات گمان مىكرد با اين بخششها بتواند دل ايشان را به دست آورد و ايشان را از دسته - بندى باز دارد ، ولى به نتيجهاى كه مىخواست نرسيد . سبب سستى كار ابن فرات پس از آن همه نيرو كه به دست آورده بود [ 1 ] گزارش به ابن فرات در بغداد رسيد كه ابو طاهر [ قرمطى ] پسر ابو سعيد جنابى [ گناوهاى ] به « هبير » آمده است ، تا راه بر كاروان حج سال 311 ه هنگام بازگشت [ 2 ] بزند . او نخست بر يك كاروان بتاخت كه مردمى از بغداد و جز آن در ميان ايشان بودند . گزارش آن به كاروان حج كه به « فيد » آمده بود ، رسيد و در آنجا ماندند ، تا به كمبود آذوقه و تنگى جاى شهر بر خوردند ، پس بيرون آمدند . در اين هنگام عبد الله بن حمدان كه نگهبانى راه كوفه - مكه ، و راهدارى و بدرقه حاجيان با او بود ، چون گزارش [ تاختن قرمطيان ] هجرى را دريافت كرد به حاجيان پيشنهاد كرد ايشان را از « فيد » به وادى القرا بياورد ، كه از « هبير » نگذرند ، ولى حاجيان جنجال كرده نپذيرفتند و به راه ادامه دادند و او ناچار با ايشان به سوى « هبير » آمد و همين كه نزديك « هبير » رسيدند ، ابو طاهر بن ابو سعيد جنابى [ گناوهاى ] راه بر ايشان گرفته جنگيد و پيروز شده ، بسيارى * از ايشان بكشت . ابو الهيجا عبد الله بن حمدان و احمد بن كشمرد [ 3 ] و نحرير عمرى و احمد بن بدر عموى بانو مادر مقتدر و گروهى از خدمتگزاران و زنان سلطان اسير شدند . ابو طاهر همهء شترها را از كاروانها بگرفت و آنچه از زنان و كودكان و مردان برگزيد بر آنها سوار كرده ، به هجر فرستاد . ديگر حاجيان را بىتوشه و بىشتر در آنجا بگذارد .
--> [ ( 1 - ) ] براى اينجا تا كشته شدن ابن فرات و پسرش محسن [ خ 5 : 238 ] ن . ك : وزراء : 62 - 49 . [ ( 2 - ) ] M : در خ 5 : 190 ديديم كه قرمطيان در ماه ربيع دوم 311 ه بر بصره يورش بردند . اكنون پس از چند ماه مىخواهند جلو بازگشت حاجيان سال 311 ه را بگيرند ، پس اين حادثه در محرم 312 به بعد خواهد بود . [ ( 3 - ) ] دربارهء كشمرد . ن . ك : « الفرج بعد الشدة » 1 : 180 .